به گزارش سلامتیان خودرو محور، دیفرانسیل خودرو یکی از اجزای مهم سیستم انتقال قدرت است. دیفرانسیل نقش مهمی در مانور خودرو و حفظ تعادل آن در سر پیچها و ناهمواریها برعهده دارد. در این مقاله، با دیفرانسیل و وظایف آن آشنا میشویم.
دیفرانسیل ماشین چیست؟
دیفرانسیل یکی از اجزای مهم و کاربردی در سیستم انتقال قدرت خودرو است که بسیاری از رانندگان شاید هر روز با عملکرد آن سر و کار داشته باشند، اما دقیقا ندانند چطور کار می کند. این قطعه که پاسخ به سوال دیفرانسیل چیست محسوب می شود، به خودرو کمک می کند تا در مسیرهای پیچ دار یا سطوح ناهموار، بدون لغزش یا فشار اضافه، به راحتی حرکت کند. ساده بگوییم، دیفرانسیل مسئول هماهنگ کردن سرعت چرخ ها در شرایط مختلف حرکتی است. در واقع، کار دیفرانسیل چیست؟ سوالی است که پاسخ آن را در عملکرد هماهنگ چرخ ها می توان یافت.
از آغاز اختراع خودرو، موضوع گردش سریع چرخهای عقب خودرو در سر پیچها فکر مهندسان را به خود مشغول کرده بود. چرا که در سر پیچها، چرخ خارج پیچ باید سریعتر از چرخ داخل پیچ حرکت کند. اگر هر دو چرخ روی محور واحدی سوار شوند، ممکن نیست این عمل بدون واژگونشدن خودرو صورت گیرد. حل این مشکل با دستگاهی به نام دیفرانسیل انجام گرفت.
وظایف اصلی دیفرانسیل در خودرو
نقش دیفرانسیل تنها به کنترل سرعت چرخ ها محدود نمی شود. برخی از مهم ترین وظایف آن عبارتند از:
- انتقال نیرو از موتور به چرخ ها
- تقسیم متعادل گشتاور بین چرخ های محرک
- جبران اختلاف سرعت چرخ ها هنگام عبور از پیچ ها یا ناهمواری ها
- کمک به کاهش مصرف انرژی و بهبود عملکرد دینامیکی خودرو
این موارد، از مهم ترین وظایف دیفرانسیل یا به عبارتی وظایف دیفرانسیل خودرو محسوب می شوند. اگر قصد خرید ثبت نام انواع خودرو های MVM، فونیکس و اکستریم از نمایندگی معتبر سلامتیان خودرو می توانید با کارشناسان ما مشاوره کنید.
چرا خودرو به دیفرانسیل نیاز دارد؟
در هنگام پیچیدن خودرو، چرخ های سمت بیرون باید مسافت بیشتری نسبت به چرخ های سمت داخل طی کنند. اگر همه چرخ ها با یک سرعت بچرخند، چرخ های داخلی دچار کشش می شوند و تعادل خودرو بر هم می خورد. اینجاست که دیفرانسیل وارد عمل می شود؛ با تنظیم سرعت چرخ ها، مانع ایجاد تنش یا لغزش در لاستیک ها می شود و تجربه ای نرم تر و ایمن تر از رانندگی را فراهم می سازد. به همین دلیل است که کاربرد دیفرانسیل در خودرو از اهمیت زیادی برخوردار است.
علائم خرابی دیفرانسیل و روش های نگهداری
دیفرانسیل نیز مانند هر قطعه مکانیکی دیگری ممکن است با گذشت زمان یا عدم نگهداری صحیح دچار مشکل شود. برخی علائم رایج خرابی عبارتند از:
- شنیدن صداهای زوزه یا تق تق هنگام حرکت
- لرزش خودرو در زمان شتاب گیری
- نشتی روغن از قسمت زیرین دیفرانسیل
- کاهش قدرت حرکتی خودرو
روش های نگهداری دیفرانسیل ماشین:
- بررسی و تعویض دوره ای روغن دیفرانسیل
- چکاپ دوره ای توسط مکانیک متخصص
- جلوگیری از وارد شدن بار بیش از حد به خودرو
بیشتر بخوانید: شاسی خودرو چیست؟
اجزای تشکیل دهنده دیفرانسیل
دیفرانسیل از چند قطعه اصلی تشکیل شده که در کنار هم عملکرد هماهنگ دارند. مهم ترین این قطعات عبارتند از:
- پینیون و کرانویل: وظیفه انتقال نیروی موتور به مجموعه دیفرانسیل را دارند.
- دنده های هرزگرد یا سیاره ای: برای تقسیم نیرو میان چرخ ها به کار می روند. وظیفه دنده های هرزگرد در دیفرانسیل چیست؟ این دنده ها وظیفه انتقال گشتاور به صورت متوازن را دارند و هنگام پیچیدن خودرو، نقش اصلی در جبران اختلاف سرعت چرخ ها ایفا می کنند. وظیفه محور دنده های هرزگرد نیز حفظ توازن و چرخش مستقل چرخ ها در شرایط مختلف است.
- هوزینگ یا پوسته دیفرانسیل: پوشش دهنده و نگهدارنده اجزای داخلی.
- پلوس ها: نیرو را از دیفرانسیل به چرخ ها منتقل می کنند.
در مجموع، این اجزا در پاسخ به سوال اجزای دیفرانسیل و همچنین وظیفه دنده هرزگرد دیفرانسیل نقش کلیدی دارند.
هنگامی که خودرو بهطور مستقیم در جاده حرکت کند، هر دو چرخ محرک با سرعت یکسانی میچرخند. دنده پینیون (دنده ورودی به دیفرانسیل) نیرو را از جعبهدنده میگیرد و کرانویل و هوزینگ را بههمراه خود میچرخاند. دندههای سرپولوس به هوزینگ قفل شدهاند و بین آنها دو دنده هزرگرد وجود دارد. درحقیقت، دندههای هرزگرد نمیچرخند و فقط وظیفه تعادل نیرو بین دندههای سرپولوس را برعهده دارند.
در حرکت مستقیم، دندههای هرزگرد با چرخش هوزینگ میچرخند و نیروی خود را به دندههای سرپولوس انتقال میدهند. درنتیجه هر دو چرخ با سرعت یکسانی شروع به چرخش میکنند. باوجود این، اگر مقاومت یکی از چرخها دربرابر حرکت بیشتر باشد، دنده سرپولوس آن کمتر میچرخد و حرکتش را ازطریق دندههای هرزگرد به دنده سرپولوس مقابل انتقال میدهد. بنابراین، چرخی که مقاومت کمتری دارد، با سرعت بیشتری میچرخد و این وظیفه را دندههای هرزگرد انجام میدهند.
پینیون قطر کمتری از کرانویل دارد و درحقیقت مجموعه پینیون و کرانویل آخرین کاهش نسبت دنده در خودرو را انجام میدهد. گاهی دیفرانسیل را گرداننده نهایی نامگذاری میکنند که به نسبت دنده دیفرانسیل اشاره میکند. اگر تعداد دندانههای پینیون ۹ و کرانویل ۳۶ باشد، نسبت دنده گرداننده نهایی از تقسیم دندانههای کرانویل بر پینیون بهدست میآید که ۴ میشود. بهعبارتدیگر، نسبت دنده دیفرانسیل ۴:۱ است. اگر پینیون ۴ دور بزند، کرانویل تنها یک بار میچرخد. هنگامی که خودرو میچرخد، چرخها باید با سرعتهای مختلفی چرخش داشته باشند.
بیشتر بخوانید: مقایسه خودرو تیگو ۸ پرو و تیگو ۸ پرومکس
انواع دیفرانسیل و کاربردهای آنها
بر اساس نوع خودرو و کاربرد، دیفرانسیل ها به چند نوع تقسیم می شوند:
- دیفرانسیل باز (Open Differential): ساده ترین و رایج ترین نوع؛ در بیشتر خودروهای سواری استفاده می شود.
- دیفرانسیل لغزش محدود (LSD): در شرایطی که یکی از چرخ ها اصطکاک کمتری دارد (مثل یخ یا گل)، عملکرد بهتری ارائه می دهد.
- دیفرانسیل قفل شونده: معمولا در خودروهای آفرودی استفاده می شود و می تواند دو چرخ را کاملا قفل کند.
- دیفرانسیل الکترونیکی: نسل جدید دیفرانسیل ها با کنترل دیجیتال و هوشمند، عملکرد فوق العاده ای در خودروهای مدرن دارد.
هر کدام از این انواع، دارای کاربرد دیفرانسیل متفاوتی هستند و در پاسخ به اینکه دیفرانسیل یعنی چه می توان گفت: مکانیزمی برای تطبیق نیرو و سرعت چرخ ها.
دیفرانسیل در سیستم های مختلف انتقال قدرت
دیفرانسیل در جایگاه ها و حالت های مختلفی نصب می شود:
- خودروهای دیفرانسیل جلو (FWD): دیفرانسیل در کنار موتور و گیربکس در جلو خودرو قرار دارد.
- خودروهای دیفرانسیل عقب (RWD): معمولا در خودروهای باری یا اسپرت استفاده می شود و دیفرانسیل در محور عقب قرار دارد.
- سیستم های چهار چرخ متحرک (AWD/4WD): این نوع خودروها معمولا یک دیفرانسیل مرکزی هم دارند که نیرو را بین دو محور جلو و عقب تقسیم می کند.
این سیستم ها می توانند پاسخ مناسبی به سوال دف ماشین چیست نیز باشند، چراکه اصطلاح دف، همان دیفرانسیل در محور عقب است.
بیشتر بخوانید: پلوس خودرو چیست ؟ با علائم خرابی پلوس آشنا شوید
جمع بندی
دیفرانسیل شاید در ظاهر قطعه ای ساده به نظر برسد، اما نقشی کلیدی در تعادل، ایمنی و کارایی خودرو ایفا می کند. شناخت نحوه عملکرد این قطعه، انواع آن، کاربرد دیفرانسیل در خودرو و توجه به علائم خرابی، نه تنها عمر مفید خودرو را افزایش می دهد بلکه امنیت سرنشینان را نیز تضمین می کند. حالا در پاسخ به سوال دیفرانسیل ماشین چیست یا وظیفه دیفرانسیل چیست، می توان با اطمینان گفت: قطعه ای حیاتی که بین موتور و چرخ ها قرار گرفته و هماهنگی آن ها را ممکن می سازد.
جهت خرید از سلامتیان خودرو محور با الویت دریافت خودرو در این صفحه ثبت نام کنید.